سرمقاله/ علی اسماعیلی دبیر تحریریه / کاهش بودجه‌های عمرانی، راهکار همیشگی جبران کسری بودجه!

طبق روال هر ساله، لایحه بودجه سال 1399 کشور نیز در پایان ۳ ‌ماهه سوم سال جاری منتشر شد. بررسی آمارها از یک احتمال حکایت دارد؛ کسری 100 تا 300 هزار میلیارد تومانی بودجه دولت برای سال آینده! این آمار را نمایندگان مجلس، اتاق بازرگانی و برخی دیگر از فعالان اقتصادی و سیاسی عنوان کرده‌اند. بدیهی است که این کسری، پیامدهای اقتصادی خاص خود را به‌دنبال خواهد داشت. بررسی دقیق‌تر رفتار دولت‌ها هنگام بروز کسری در سال‌های گذشته نشان ‌می‌دهد که همواره نخستین اقدام برای جبران آن، راحت‌ترین راهکار بوده است؛ کاهش بودجه‌های عمرانی. چنانکه در پایان ۳ ماه نخست سال 1398، سازمان برنامه بودجه اعلام کرد که برای جبران کسری‌ بودجه سال جاری، 62 هزار میلیارد تومان از محل‌های هزینه را کاهش داده که 23 هزار میلیارد تومان آن ناشی از کاهش بودجه‌های عمرانی بوده است.

بررسی امتیاز طرح‌های عمرانی کشور از بودجه عمومی در چند سال گذشته نیز نشان می‌دهد که اعتبارات تخصیص یافته به این حوزه (هرچند به‌طور کامل اجرایی نشده) بسیار اندک افزایش پیدا کرده است. به‌عنوان‌مثال، اعتبارات طرح‌های عمرانی کشور از بودجه سال 1389 حدود 7/31 هزار میلیارد تومان (25 درصد از منابع عمومی) بود درحالی‌که این رقم در سال 1398 فقط به دو برابر یعنی 62 هزار میلیارد تومان (15 درصد از منابع عمومی) رسید. در ضمن بودجه اختصاص یافته برای طرح‌های جدید نیز از سال 1392 تاکنون کاهش قابل‌توجهی داشته است. این درحالی است که طی سال‌های اخیر قیمت‌ها در حوزه ساخت‌و‌ساز رشد فزاینده‌ای داشته‌اند که به معنای کاهش هرچه بیشتر میزان تحقق‌پذیری بودجه‌های عمرانی کشور است. (فقط به‌عنوان یک مقیاس کوچک دقت شود که قیمت میلگرد به ازای هر کیلوگرم از 800 تومان در سال 1389 به 4800 تومان در سال 1398 رسیده است). از مجموع موضوعات گفته ‌شده چنین می‌توان دریافت که بودجه‌های عمرانی کشور پیوسته در حال کاهش بوده است.

در سال‌های اخیر، علاوه بر آنکه بودجه‌های عمرانی دولت متناسب با بودجه‌های جاری، افزایش پیدا نکرده، میزان تحقق‌پذیری آن نیز کاهش محسوسی داشته است. هرچند بررسی‌های آماری از تناسب بیشتر میان بودجه‌های عمومی و عمرانی در سال‌های قبل از 1390 حکایت می‌کرد، اما پس ‌از این سال شرایط به‌گونه دیگری رقم خورده است. بودجه جاری کشور پس از سال 1390 در بازه 80 تا 90 درصد محقق شده اما تحقق بودجه‌های عمرانی در برخی سال‌ها به کمتر از 40 درصد نیز رسیده است. شایان‌ذکر است که بودجه عمرانی دولت برای سال 1399 نسبت به اعتبارات عمرانی سال 1398 حدود 14 درصد کاهش را نشان می‌دهد. با این‌ حال اعتبارات وزارت راه و شهرسازی در حوزه حمل‌ونقل در لایحه بودجه سال آتی نسبت به سال جاری تا 40 درصد افزایش‌یافته است، که امید می‌رود اندک کورسویی برای بهبود وضعیت حمل‌ونقل (عمومی و باری) برای دستیابی به اهداف چشم‌اندازهای مدنظر ایجاد شود.

چنان‌که بر همگان پیداست صنعت ساخت‌وساز کشور در چند سال گذشته در رکود بسیار عمیق و بی‌سابقه‌ای فرورفته است و باآنکه دولت سعی کرده با ارائه برخی تسهیلات، محرک تقاضا در بخش ساختمان باشد اما جهش‌های ارزی و ناپایداری آن در دو سال اخیر، وخامت اوضاع را بیشتر و بسته‌های محرک را خنثی کرده است. گفته می‌شود که از ابتدای سال 1393 تا به امروز، حجم ساخت‌وسازهای مسکونی در کل کشور، نسبت به قبل از آن به نصف رسیده که اثر آن در فروش داخلی تولیدات صنایع معدنی و فلزی مرتبط با صنعت ساخت‌وساز کاملا مشهود است. در ضمن در بسیاری از موارد ایجاد زیرساخت‌های متناسب با جمعیت و صنعت کشور که به حجم بالای سرمایه‌گذاری دولت نیاز دارد نیز به حالت تعلیق درآمده است و طرح‌های عمرانی نیمه‌کاره بسیاری نیز در کشور باقی است که با توجه به روند‌های بودجه‌ریزی دولت، اجرایی شدن آن‌ها در آینده نزدیک دور از انتظار به نظر می‌رسد. هرچند تاکنون کلید‌های زیادی برای خروج از رکود در صنعت‌ ساخت‌وساز کشور ساخته‌شده، اما تاکنون هیچ‌کدام از آن‌ها موفق به باز کردن این قفل نشده‌اند. می‌توان گفت «پایداری  و ثبات اقتصادی» مهم‌ترین کلید برای خروج از بحران است که به تدبیری واقعی نیاز دارد.

گفت و گوها

ماهنامه اخبار فلزات

cache/resized/2091afdaff5653aed5de5838e3b2bdaf.jpg
سرمقاله / مصطفی رجبی عضو هیات مدیره و برنامه‌ریزی
cache/resized/a3d8121aa8601b0c15c31e751afcd2d5.jpg
سرمقاله/ منصور یزدیزاده مدیرعامل شرکت ذوبآهن
cache/resized/a6f6b900e42a7e34c3648f0422e27dae.jpg
سرمقاله / علی اسماعیلی دبیر تحریریه /
cache/resized/0ae8623d56dbafa542c6aa3c0b87f39b.jpg
سرمقاله/ علی اسماعیلی دبیر تحریریه / کاهش
cache/resized/3a82131138548e3368155af1b80821d2.jpg
سرمقاله/ علی اسماعیلی دبیر تحریریه/ گسترش تجارت
cache/resized/ca3e70587d55f6105aa6562919d3c26d.jpg
سرمقاله/علی اسماعیلی دبیر تحریریه / صنعت
cache/resized/756ef62e518dd161f817b0615d605350.jpg
سرمقاله/ علی اسماعیلی دبیر تحریریه/ بّوَد کز
cache/resized/8183663ba8e9d683688345f5bcae2cde.jpg
سرمقاله/ علی اسماعیلی دبیر تحریریه / صنعتگر چه
Template Settings

Color

For each color, the params below will give default values
Black Blue Brow Green Cyan

Body

Background Color
Text Color
Layout Style
Select menu
Google Font
Body Font-size
Body Font-family