• آخرین های معدن
  • محبوبترین های معدن


 

آخرین اخبار

ویژه ها

اخبار فلزات: فرشید سلطان‌زاده، مدیرعامل شرکت مشاوره اقتصادی آرمان آتورپات در گفت‌وگو با پایگاه خبری فلزات آنلاین گفت: دولت باید تعریف خود را از واژه ماده معدنی خام و یا با ارزش افزوده پایین، مشخص کند.

مقام وزارت صمت، چند صباحی‌ست به پیروی از سبک و سیاقی قدیمی، به دنبال افزایش عوارض برای صادرات مواد معدنی خام و یا با ارزش افزوده پایین است. وزیر پیشین این وزارت خانه نیز همواره از چنین مقوله‌ای حمایت می‌کرد و حتی در آذر ماه سال 1395، طی درخواستی رسمی از دفتر ریاست جمهوری، خواهان افزایش تعرفه صادرات محصولات معدنی تا 15 درصد طی دوره‌ای دو ساله شد.

پیش‌تر نیز اگر برویم، دولت‌مردان بسیاری را خواهیم یافت که به دنبال محدودتر کردن صادرات مواد معدنی و محصولات آن با هدف افزایش هزینه‌های صادرات به منظور تکمیل زنجیره ارزش تولید محصولات مختلف برای رشد درآمدهای کشور و افزایش اشتغال بوده‌اند. فارغ از این موضوع که عموما چنین سیاست به ظاهر درستی، بدون دقت و جزئی نگری‌های لازم و مطالعات کارشناسی مربوط به آن اتخاذ شده، اما یک نکته مهم همیشه از قلم جا افتاده و آن تعریف مشخص ماده خام معدنی است!

اگر از هر مسوول و مدیری در بخش معدن سوال شود، تعریفی سلیقه‌ای از این واژه خواهیم شنید. در زنجیره فولاد، برخی سنگ آهن را ماده خام می‌دانند و برخی کنسانتره آن را؛ برخی دیگر گندله و همین‌طور که جلوتر می‌رویم، تا شمش فولادی نیز خواهیم رسید. حال اگر سنبه مصرف‌کنندگان محصولات فولادی نیز پر زور بود، بعید نبود همین واژه به محصولات نوردی فولادی نظیر میلگرد و تیرآهن و ورق‌های آلیاژی نیز اطلاق شود. ده‌ها سال سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی کرده‌ایم و هنوز نمی‌دانیم فلان محصول معدنی، خام است یا ناخام؛ لیلی مرد بود یا زن!

در آلومینوم و مس نیز همین امر صادق است. البته نبود ماده اولیه کافی صنعت آلومینیوم، کار را در این صنعت ساده کرده است و عموماً ماده خام در این صنعت به شمش آلومینیومی تولیدی آلومینیوم‌سازان بزرگ اطلاق می‌شود. در صنعت مس، بسیاری کنسانتره و یا کاتد را ماده خام می‌دانند و صادرات آن را خیانتی بزرگ به این صنعت ذکر می‌کنند، که البته از نظر منطق اقتصاد صنعت، سخنی غیرکارشناسی است. به عبارتی، تصمیم‌گیری در خصوص تکمیل زنجیره هر محصولی، منطقا با توجه به شرایط خاص کشور باید مد نظر قرار گیرد که گاهی صحیح و گاهی نادرست است چرا که همه چیز را همگان تولید نمی‌کنند؛ حتی اگر مواد اولیه آن را نیز داشته باشند.

گذشته از این مقوله که به قلم فرسایی زیادی نیاز دارد، سوال اصلی این است که چرا مسوولین امر تا کنون نسبت به تعریف واژه ماده خام و یا محصول با ارزش افزوده پایین در بخش معدن و صنایع معدنی اقدام نکرده‌اند تا بتوان نسبت به اتخاذ سیاست درست و یکپارچه در این خصوص امیدوار بود. طیفی با ده‌ها ادله و خام خواندن محصولی، عوارض بر صادرات آن وضع می‌کنند و طیف دیگری با ده‌ها ادله دیگر که این محصول خام نیست و بر روی آن فلان کارها انجام شده، عوارض وضع شده را منتفی می‌کنند.

چرا هنوز بعد از گذشت ده‌ها سال برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری، هنوز نمی‌دانیم ارزش افزوده پایین یعنی چقدر پایین؟! 10 درصد، 20 درصد و یا 80 درصد؛ ارزش افزوده محصول از کدام مرز کمتر باشد، آن محصول با ارزش افزوده پایین و خام است و یا در نگاهی کلی، کسب چند درصد از ارزش افزوده کل زنجیره، راضی‌مان خواهد کرد؟ چرا که هر محصولی، ماده اولیه حلقه بعدی زنجیره تولید است و از منظری خاص، ماده خام تولید محصولی دیگر!

تجربه چند دهه گذشته به خوبی نشان داده که تداوم روند موجود و ممانعت از صادرات محصولات معدنی، بعضا چه آسیب‌های جدی به این صنعت و اقتصاد کشور وارد کرده است. به خصوص در شرایط فعلی که بدخواهان خارجی در حال بستن مسیرهای صادرات و فروش محصولات کشور هستند، غیر عقلانی است که خودمان چوب لای چرخ صادرات کشور بگذاریم.

نه به‌عنوان یک کارشناس اقتصاد صنایع معدنی بلکه به‌عنوان یک ایرانی و هم‌وطن دلسوز، از جناب آقای شریعتمداری به عنوان مقام وزارت درخواست می‌کنم دستور رسیدگی به این مقوله ساده را صادر کند تا برای یک‌بار هم که شده، ساز و کاری مناسب برای تعریف ماده خام معدنی ایجاد کنیم. این تصمیم و نتایج حاصل از آن، راه را برای تصمیماتی پایدار و صحیح هموار خواهد کرد؛ هم دولت از اظهار نظرهای غیرتخصصی افراد و نهادهای غیردولتی رهایی خواهد یافت و هم بدنه دولت و صنایع کشور، از رویکرد واحد تعیین و تبیین‌شده، مطلع شده و نگرانی‌شان از تغییر مداوم برنامه‌ها و شرایط حاکم بر کسب و کارشان، بر طرف خواهد شد.

البته از این نکته نیز نباید غافل شویم که تعریف ماده خام، در هر صنعتی به احتمال زیاد متفاوت از صنعت دیگر باشد و رسیدن به تعریفی مطلوب در هر صنعت، زمان‌بر؛ ولی حتی قانون بد نیز بهتر از بی قانونی‌ست.

گفت و گوها

ماهنامه اخبار فلزات

cache/resized/eb82d6e01471fb45208b29c7df8e5e53.jpg
سرمقاله مهمان/ جعفر سرقینی، معاون امور معادن و
cache/resized/5fdc39f541c2fb59cb2db32d804715af.jpg
سرمقاله مهمان/ بهرام شکوری، رئیس کمیسیون معدن و
cache/resized/236d941135e737286605a0609cab55c0.jpg
سرمقاله مهمان/ محمدرضا بهرامن، رئیس خانه معدن
cache/resized/606d6207a06e88856f9c9a317101be0c.jpg
دیپلماسی اقتصادی، ضامن پایداری و توسعه صادرات
cache/resized/051517a92fa9069987b9e99e58c35653.jpg
یادداشت مهمان: عزیزالله عصاری، مدیرعامل شرکت
cache/resized/9b369ed53e1c293f37e10a8b4d734b49.jpg
جعفر سرقینیتفکیک همگام با توسعه نیست پس از 6 سال
cache/resized/16567cc9ed641fa1a926c80b3dcd664e.jpg
بنادر نیازمند و زمینه‌ساز توسعه مهدی کرباسیان؛
Template Settings

Color

For each color, the params below will give default values
Black Blue Brow Green Cyan

Body

Background Color
Text Color
Layout Style
Select menu
Google Font
Body Font-size
Body Font-family